Hetero of homoseksuele gerichtheid
> De gelijkebehandelingswetgeving
> Het ‘enkele feit’
> CGB Advies inzake gewetensbezwaarde trouwambtenaar
> CGB onderzoek ‘Discriminatie is het woord niet’
> Oordelen ‘hetero of homoseksuele gerichtheid’ CGB
De gelijkebehandelingswetgeving
In Nederland gelden regels die zeggen dat gelijke gevallen gelijk behandeld behoren te worden. Helaas gebeurt dat niet altijd. Mensen worden nog steeds uitgesloten of achtergesteld op basis van irrelevante kenmerken. Dit gebeurt onder andere bij de arbeid.
Om uitsluiting tegen te gaan, is in 1994 de Algemene wet gelijke behandeling (AWGB) ingesteld. Met de AWGB worden twee belangrijke doelen nagestreefd:
- dat ongelijke behandeling van mensen wordt voorkomen
- dat mensen niet worden uitgesloten, bijvoorbeeld van werk
De gelijkebehandelingswetgeving bevat regels die kandidaten o.a. beschermen tegen discriminatie op grond van iemands seksuele gerichtheid. Het gaat er hierbij om dat iemand heteroseksueel, homoseksueel, lesbisch of biseksueel is en daarop afgerekend wordt.
Naar boven
Het ‘enkele feit’
Instellingen met een godsdienstige of levensbeschouwelijke grondslag (instellingen op politieke grondslag en instellingen van bijzonder onderwijs) mogen eisen stellen aan hun personeel. De eisen zijn dan gelet op het doel van de instelling nodig voor de vervulling van de functie. Ook mag de eis niet leiden tot onderscheid op grond van het ‘enkele feit’ van hetero of homoseksuele gerichtheid, ras, geslacht, burgerlijke staat e.d.. Het begrip ‘enkele feit’ van de seksuele gerichtheid heeft niet alleen betrekking op seksuele gevoelens en liefdesgevoelens. Het heeft ook betrekking op liefdesuitingen, zoals het hebben van relaties.
Een voorbeeld is als een homoseksuele docent een relatie heeft met een man en daarmee samenleeft. Het is niet toegestaan om de docent om deze reden af te wijzen. Wel kunnen er bijkomende omstandigheden zijn die het onderscheid rechtvaardigen. Bijvoorbeeld als de gedragingen van de homoseksuele docent afbreuk doen aan het functioneren op een bepaalde school met een bepaalde opvatting.
Naar boven
CGB Advies inzake gewetensbezwaarde trouwambtenaar
Dit advies (2008/04) is bedoeld om gemeenten een richtsnoer te bieden voor gevallen waarin ambtenaren bezwaren hebben tegen het sluiten van een huwelijk tussen personen van hetzelfde geslacht.
De kern van het advies is:
- de gemeente is verplicht de wet uit te voeren en zich van discriminatie naar seksuele voorkeur onthouden
- de gemeente moet erop toezien dat haar ambtenaren zich in de uitoefening van hun functie deze verplichtingen eigen maken
Het uitgangspunt is dat iedere ambtenaar gehouden is de wet uit te voeren en niet mag discrimineren. De buitengewoon ambtenaar is verplicht alle huwelijken te voltrekken. Dus ook die van paren van gelijk geslacht. Bij de ‘gewone’ ambtenaar kan uitsluitend rekening worden gehouden met gewetensbezwaren als is voldaan aan de volgende voorwaarden:
- de ambtenaar sluit geen huwelijken, maar verricht andere werkzaamheden
- de gemeente waarborgt organisatorisch dat alle personen die aan de wettelijke eisen voldoen bij de betreffende gemeente in het huwelijk kunnen treden, ook personen van gelijk geslacht
- de gemeente ziet erop toe dat er geen gemeentelijke berichten naar buiten gaan waarin blijk wordt gegeven van de discriminatoire voorkeuren van ambtenaren
CGB onderzoek ‘Discriminatie is het woord niet’
Homoseksuele mannen en vrouwen voelen zich in hun werkomgeving nog steeds onprettig behandeld vanwege hun seksuele voorkeur. Dat blijkt uit onderzoek 'Discriminatie is het woord niet' dat de Commissie Gelijke Behandeling (CGB) heeft laten uitvoeren. Tussen bedrijfssectoren blijken grote verschillen te bestaan in dit alledaags onbehagen van homoseksuele werknemers.
De problemen van homo’s op de werkvloer hebben veelal te maken met opmerkingen of grapjes, die verwijzen naar hun seksuele geaardheid. Soms gebeurt dat incidenteel en soms stelselmatig. Het is niet vaak regelrechte discriminatie, maar wel gedrag dat door homoseksuele werknemers als kwetsend wordt ervaren. Oók als het niet zo is bedoeld. Het onderzoek biedt handvatten hoe dergelijke problemen aan te pakken.
Naar boven
Oordelen ‘hetero of homoseksuele gerichtheid’ CGB
De Commissie Gelijke Behandeling heeft verschillende oordelen uitgesproken over ongelijke behandeling op grond van hetero of homoseksuele gerichtheid:
- 2008-159: Geen onderscheid op grond van homoseksuele gerichtheid bij afwijzing sollicitaties voor functies bij Economische Zaken en Buitenlandse Zaken. Commissie niet bevoegd te oordelen over visumverlening
- 2008-35: Geen onderscheid op grond van ras en/of seksuele gerichtheid bij de werving en selectie van een gastheer
- 2007-5: Verweerster heeft onderscheid gemaakt bij de bejegening tijdens de sollicitatieprocedure maar geen onderscheid bij de reden van afwijzing. Voorts heeft verweerster de klacht van verzoeker onzorgvuldig behandeld
- 2006-61: Voorgenomen afspiegelingsbeleid in strijd met de wet met betrekking tot de gronden geslacht en seksuele gerichtheid, maar niet met de gronden ras en handicap of chronische ziekte. Tevens verboden onderscheid op grond van leeftijd
- 2004-104: Verweerster heeft niet kunnen bewijzen dat de seksuele gerichtheid van verzoeker geen rol heeft gespeeld bij het afbreken van de onderhandelingen ten behoeve van een samenwerkingsovereenkomst
- 2000-53: Geen onderscheid op grond van homoseksualiteit en geslacht, nu wegens gebrek aan feitelijke gegevens dit onderscheid door de Commissie niet valt vast te stellen
Vragen?
Bel het juridisch spreekuur van de Commissie Gelijke Behandeling: 030 - 888 38 88 (iedere werkdag van 14.00-16.00) of mail naar info@cgb.nl